જય માતાજી, સૌને નવા વર્ષના સાલમુબારક નવા વર્ષનો પ્રથમ લેખમાં આપણે જોઈએ તો એક તારીખ,એક તિથિ બે તહેવાર, એક જ સંદેશ ૧૪મી નવેમ્બર, શનિવાર. કારતક સુદ પાંચમ.આ દિવસે બે ઉત્સવ એક સાથે આવે છે. એક છે આપણો સનાતન તહેવાર – લાભ પાંચમ* અને બીજો છે આધુનિક ભારતનો તહેવાર -બાળ દિવસ.
શું આ માત્ર યોગાનુયોગ છે? ના. આ ભગવાનનો જ સંકેત છે.
લાભ પાંચમ કહે છે – આજથી કામ શરૂ કરો, લાભ મેળવો. બાળ દિવસ કહે છે – સાચો લાભ કયો છે, તે ઓળખો.સાચો લાભ તિજોરીમાં નથી, બાળકના સ્મિતમાં છે. સાચી મૂડી ચોપડામાં નથી,બાળકના સંસ્કારમાં છે. આ લેખમાં આપણે આ બંને તહેવારોનું મહત્વ સમજીશું.
દિવાળી પછી નવું વર્ષ બેસે છે. એકમે સંબંધ બેસાડ્યા, બીજે પ્રેમ બેસાડ્યો.હવે પાંચમે કામ બેસાડવાનો દિવસ છે.
કારતક સુદ પાંચમને લાભ પાંચમ કહે છે. આ દિવસે વેપારીઓ શુભ મુહૂર્ત જોઈને પોતાના નવા ચોપડા ની વિધિવત શરૂઆત કરે છે. ઘણા વેપારીઓ બેસતા વર્ષે નહીં, પણ પાંચમ કે સાતમે ધંધો શરૂ કરે છે, કારણ કે પાંચમને જ સૌથી શુભ મુહૂર્ત મનાય છે.
આ દિવસે ગણેશજી,લક્ષ્મીજી અને સરસ્વતીજી-ત્રણેયની પૂજા થાય છે ગણેશજી એટલે વિવેક-કામ કેવી રીતે કરવું-લક્ષ્મીજી એટલે સંપત્તિ કામથી શું મળશે
-સરસ્વતીજી એટલે જ્ઞાન – કામ શું કરવું
ત્રણેય વગર ધંધો ચાલતો નથી. ફક્ત પૈસો હોય અને બુદ્ધિ ન હોય તો વિનાશ થાય. ફક્ત જ્ઞાન હોય અને પ્રામાણિકતા ન હોય તો પણ વિનાશ થાય.લાભ પાંચમનો સાચો અર્થ છે-હવે તહેવારમાંથી કર્તવ્ય તરફ પાછા ફરો.
દિવાળીના દીવા હવે બુઝાઈ ગયા, હવે કર્મનો દીવો પ્રગટાવો. આળસ છોડો, કામે લાગો.
નવી દુકાન, નવો ધંધો, નવી નોકરી, નવો અભ્યાસ, નવું કામ – કોઈપણ શુભ કાર્યની શરૂઆત માટે લાભ પાંચમ સૌથી શ્રેષ્ઠ દિવસ છે.
પણ એક સવાલ પૂછવો જોઈએ – લાભ એટલે શું? ફક્ત પૈસાનો લાભ?ના.
લાભ એટલે જ્ઞાનનો લાભ, સંસ્કાર નો લાભ,સંબંધનો લાભ, આરોગ્ય નો લાભ.જે લાભ બીજાના નુકસાન પર મળે, તે લાભ નથી, પાપ છે. જે લાભ બધાને સુખ આપે,તે જ સાચો લાભ છે.
બાળ દિવસ-૧૪મી નવેમ્બર કેમ?
૧૪મી નવેમ્બર એટલે ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહર લાલ નેહરુજીનો જન્મદિવસ. તેમને બાળકો ખૂબ જ વહાલા હતા. બાળકો તેમને “ચાચા નેહરુ” કહીને બોલાવતા. એટલે તેમના જન્મદિવસને બાળ દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
નેહરુજી માનતા હતા કે આજનું બાળક એ જ આવતીકાલનું ભારત છે. જે દેશ બાળકને સાચવશે, તે દેશ જ આગળ વધશે.
બાળ દિવસ એટલે ફક્ત બાળકને ચોકલેટ આપવાનો દિવસ નથી. બાળ દિવસ એટલે બાળકના અધિકારો યાદ કરવાનો દિવસ છે.
-દરેક બાળકને શિક્ષણ મળવું જોઈએ-દરેક બાળકને પ્રેમ મળવો જોઈએ-દરેક બાળકને રમવાનો અધિકાર મળવો જોઈએ-કોઈ બાળકને બાળમજૂરી કરવી ન પડે-કોઈ બાળક ભૂખ્યું ન સૂવે
આજે ભારતમાં ઘણા બાળકો મોબાઇલમાં રમતો રમે છે, પણ મેદાનમાં રમતા નથી. ઘણા બાળકો પરીક્ષાના દબાણમાં દબાયેલા છે. બાળ દિવસ આપણને કહે છે – બાળકને બાળક રહેવા દો.તેને નંબરની મશીન ન બનાવો.
લાભ પાંચમ-બાળ દિવસ-અદભૂત સંયોગ-આ બંને તહેવારો એક જ દિવસે આવ્યા છે,તે આપણને એક ઊંડો સંદેશ આપે છે.
બાળક એ જ સાચો લાભ છે* વેપારી પાંચમે ચોપડામાં લાભ લખે છે. પણ ઘરનો સાચો લાભ કયો? જે ઘરમાં બાળક હસે છે, તે ઘરમાં લક્ષ્મી આપોઆપ આવે છે. જે ઘરમાં બાળક રડે છે, ત્યાં તિજોરી ભરેલી હોય તો પણ શાંતિ નથી.
તમારું બાળક તમારો સૌથી મોટો લાભ છે. તેને સમય આપો. આજે લાભ પાંચમના દિવસે ચોપડા પૂજન કરો, પણ સાથે બાળકને પણ સમય આપો.
બાળકમાં રોકાણ એ જ સૌથી મોટું રોકાણ છે*વેપારમાં આપણે પૈસાનું રોકાણ કરીએ છીએ, તે વધે છે કે ઘટે છે તેની ખાતરી નથી.પણ બાળકના સંસ્કારમાં કરેલું રોકાણ ક્યારેય ડૂબતું નથી.
બાળકને સારી શાળામાં મોકલવું એ ખર્ચ નથી, રોકાણ છે. બાળકને સારું પુસ્તક આપવું એ ખર્ચ નથી, રોકાણ છે. બાળકને સારા સંસ્કાર આપવા એ સમયનો બગાડ નથી, જીવનનું સૌથી મોટું કામ છે.લાભ પાંચમ આપણને કહે છે-નવું ખાતું ખોલો. બાળ દિવસ આપણને કહે છે – બાળકના નામે સંસ્કારનું ખાતું ખોલો.
બાળકને લક્ષ્મી અને સરસ્વતી બંને આપો*લાભ પાંચમ પર આપણે લક્ષ્મી અને સરસ્વતી બંનેની પૂજા કરીએ છીએ. આ જ વાત બાળક માટે પણ લાગુ પડે છે.
માતા-પિતા બાળકને ફક્ત પૈસા આપે છે, પણ જ્ઞાન નથી આપતા, તો બાળક બગડે છે. ફક્ત ભણતર આપે છે,પણ સંસ્કાર નથી આપતા, તો બાળક ઘમંડી બને છે.
બાળકને લક્ષ્મી એટલે સુખ-સગવડ આપો, પણ સાથે સરસ્વતી એટલે જ્ઞાન અને ગણેશ એટલે વિવેક પણ આપો. ત્રણેયનું સંતુલન એ જ સાચું બાળઉછેર છે.
આ દિવસે શું કરવું?-વ્યવહારિક સંકલ્પ લાભ પાંચમ અને બાળ દિવસને ફક્ત શુભેચ્છા પૂરતા ન રાખતા,આ પાંચ સંકલ્પ લો:
વેપારી માટે:*આજે નવા ચોપડાની શરૂઆત કરો,પણ સાથે એક સંકલ્પ કરો આ વર્ષે કોઈ બાળક પાસે મજૂરી નહીં કરાવું, કોઈ બાળકને છેતરીશ નહીં.
માતા-પિતા માટે:આજે બાળક સાથે એક કલાક મોબાઇલ વગર બેસો. તેની વાત સાંભળો. તે શું બનવા માંગે છે, તે પૂછો.
શિક્ષક માટે:આજે એક બાળકને પ્રોત્સાહન આપો. જે બાળક નબળું છે, તેને “તું કરી શકીશ” એમ કહો. એક વાક્ય બાળકનું જીવન બદલી શકે છે.
સમાજ માટે:તમારી આસપાસ કોઈ ગરીબ બાળક ભણતું ન હોય,તો તેને એક પુસ્તક, એક નોટબુક, એક પેન આપો. આ જ સાચી લક્ષ્મી પૂજા છે.
બાળકો માટે:આજે સંકલ્પ કરો – માતા-પિતાનું માન રાખીશ, મોબાઇલ ઓછો વાપરીશ, ભણવા માં મહેનત કરીશ,દેશ માટે કંઈક સારું કરીશ.
લાભ પાંચમના દિવસે આપણે દુકાનમાં”શુભ લાભ”લખીએ છીએ.બાળ દિવસના દિવસે આપણે બાળકને “હેપ્પી ચિલ્ડ્રન્સ ડે” કહીએ છીએ.
આ વર્ષે બંનેને જોડી દો.જે ઘરમાં બાળકના સંસ્કારનો લાભ છે,તે ઘરમાં લક્ષ્મી કાયમ રહે છે.જે સમાજ બાળકને સાચવે છે, તે સમાજનો લાભ ક્યારેય ઘટતો નથી.બાળક એ દેશનું ભવિષ્ય નથી, બાળક એ દેશનું વર્તમાન છે. તેને આજે સાચવો,આવતીકાલ આપો આપ સારી થઈ જશે.આપ સૌને લાભ પાંચમ અને બાળ દિવસની હાર્દિકશુભકામના બાળકો ખુશ રહે, વેપારમાં લાભ થાય,ઘરમાં લક્ષ્મી અને સરસ્વતી બંને બિરાજે એવી અંતરની પ્રાર્થના સહ-નૂતન વર્ષા ભિનંદન ૨૦૮૩.
*યશપાલસિંહ ટી વાઘેલા દરબારગઢ થરા તા ઓગડ જિ બનાસકાંઠા 9428678699*
"વંદે માતરમ ,ભારત માતાકી જય"
